امير المؤمنين عليه السّلام باشد . چنانچه صدوق در « معانى الاخبار » روايت كرده از حضرت صادق عليه السّلام كه [ اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ ] هو امير المؤمنين عليه السّلام ، و فى ام الكتاب يعنى الفاتحة فإنّه مكتوب فيها قوله تعالى اهدنا الصراط المستقيم هو امير المؤمنين و معرفته . « 1 » و در تفسير على بن ابراهيم نيز مثل آن روايت است بلكه قريب به بيست روايت از اين قبيل روايات در تفسير برهان سيّد بحرينى مسطور است . و در زيارات مأثورهء صحيحه ، در « مصباح » شيخ طوسى و سيّد بن طاوس و « بحار الانوار » وارد است ، و ما چگونه توانيم بشناسيم و مدح كنيم كسى را كه خداوند عزّ و جلّ وصف مىفرمايد او را به امثال اين وصف بليغ در چنين كتابى و چنان سوره‌اى كه علوم اولين و آخرين در آن مجتمع است . و ملائكه مقرّبين ندانسته‌اند از فضل او مگر قليلى كما عن الامام العسكري عليه السلام : و روح القدس في جنان الصّاقورة « 2 » ذاق من حدائقنا الباكورة ؛ « 3 » يعنى جبرئيل يا روح كه اعظم ملائكه است در عالم علوى مكيده است از باغهاى فضل ما كه مشتمل است بر طعامها و ميوه‌هاى روحانى بىانتها يك دانه غوره ، يعنى يك مطلب را چنانچه شايد و بايد نفهميد تا چه رسد به ديگران در اين عالم ظلمانى مشوب به كدورت و تلخى . در « كبريت احمر » نقلا عن « شرح الزيارة » از جابر انصارى روايت است شنيدم از رسول خدا كه فرمود : انّ اللّه خلقني و خلق عليا و فاطمة و الحسن و الحسين و الأئمّة من نور فعصر ذلك النّور عصرة فخرج منه شيعتنا فسبّحنا فسبّحوا و قدّسنا فقدّسوا و هلّلنا فهلّلوا و مجّدنا فمجّدوا و وحّدنا فوحّدوا ثمّ خلق السّماوات و الأرضين و خلق الملائكة فمكثت الملائكة مائة عام لا تعرف تسبيحا و لا تقديسا و لا تمجيدا فسبّحنا و سبّحت شيعتنا فسبّحت الملائكة لتسبيحنا ؛ « 4 » ترجمه : فرمود رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله خدا خلق كرد مرا و خلق فرمود على و فاطمة و حسن و حسين و ائمهء معصومين را از يك نور ؛ پس آن نور را فشار داد فشار دادنى ، پس بيرون آورد از آن نور ، شيعيان ما را ؛ پس تسبيح كرديم ما پس تسبيح كردند شيعيان ما و تقديس

--> ( 1 ) . معانى الاخبار ص 32 . ( 2 ) . صاقوره : باطن استخوان كاسهء سر كه مشرف بر دماغ است و آسمان سيم . با كوره : نوبارى و زودرس از خرما « منتهى الارب » . ( 3 ) . « كبريت احمر » ص 242 ؛ بحار الأنوار 26 / 264 و 75 / 377 . ( 4 ) . « كبريت احمر » ص 280 ؛ بحار الأنوار 26 / 343 .